ใครแต่งงานกับเจงกีส ข่าน?

เจงกิส ข่าน (อังกฤษ: Genghis Khan, หรือ ; มองโกเลีย: Чингис Хаан, Chinggis Khaan, Činggis Qaɣan; ประมาณ ค.ศ. 1155/ค.ศ. 1162 – 18 สิงหาคม ค.ศ. 1227) จักรพรรดินักรบชาวมองโกลผู้พิชิต ทรงก่อตั้งจักรวรรดิมองโกล มีพระนามเดิมว่า เทมูจิง (มองโกเลีย: Тэмүжин) ตามสถานที่พระราชสมภพริมฝั่งแม่น้ำโอนอน ทรงเป็นผู้นำครอบครัวแทนพระบิดาเมื่ออายุเพียง 13 ปี และต้องดิ้นรนต่อสู้ขับเคี่ยวกับชนเผ่าต่าง ๆ ที่เป็นอริอยู่หลายปี ทรงปราบเผ่าไนแมน ทางด้านตะวันตก พิชิตชนชาติตันกุต (เซี่ยตะวันตก) และยอมรับการจำนนของชาวอุยกูร์

ในปี พ.ศ. 1749 เทมูจิงได้ทรงเปลี่ยนพระนามมาเป็น "เจงกิส ข่าน" และจากปี พ.ศ. 1754 ด้วยการรบพุ่งหลายครั้ง เจงกิส ข่าน ทรงสามารถยึดครองจีนตอนเหนือ จักรวรรดิคารา-คิไต (Qara Khitai Empire) (เหลียวตะวันตก) จักรวรรดิคาเรสม์ และดินแดนอื่น ๆ อีกหลายแห่ง นับถึงเวลาเมื่อเจงกิส ข่าน สวรรคต จักรวรรดิมองโกลได้แผ่ขยายตั้งแต่ทะเลดำไปจดมหาสมุทรแปซิฟิก โดยทั้งหมดเริ่มที่จีนตอนเหนือ หลังจากยึดจงตู (ปัจจุบันคือกรุงปักกิ่ง) ได้แล้ว เจงกิส ข่าน ได้ส่งทูตไปยังเปอร์เซีย แต่ทางสุลต่านตัดหัวคนที่พระองค์ทรงส่งไป เจงกิส ข่าน จึงมีพระราชบัญชาสั่งระดมพลไปบุกเปอร์เซีย เมืองทุกเมืองที่ต่อต้านจะถูกปล้นชิงและทำลาย หลังการยึด เจงกิส ข่าน ได้มีพระราชบัญชาสั่งทหาร 10,000 คนบุกไปทางเหนือ โดยไม่ได้ถูกหยุดเลยจนถึงสุดขอบทะเลยังใกล้เคียงตะวันออกกลาง

เจงกิส ข่าน มีพระชนม์ชีพอยู่ตรงช่วงประมาณ 1 ศตวรรษ ก่อนพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ขึ้นครองราชย์และสถาปนากรุงสุโขทัย พระองค์ได้รับการยกย่องโดยทั่วไปว่าทรงเป็นนักการทหารที่เก่งที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ของโลก นอกจากความสำเร็จในทางการทหารแล้ว เจงกิส ข่าน ยังทรงสร้างระบบอักษรขึ้นใช้ในจักรวรรดิมองโกล โดยดัดแปลงมาจากอักษรอุยกูร์ พระองค์รวบรวมชนเผ่าเร่ร่อนต่าง ๆ ของมองโกลเข้าเป็นชาติเดียวกัน และปกครองโดยถือหลักเปิดกว้างต่อความเชื่อทางศาสนา นอกจากนี้พระองค์ยังมีบทบาทสำคัญในการสร้างความมั่นคงในเส้นทางสายไหม ทำให้โลกมุสลิม เอเชียตะวันออก และยุโรป สามารถค้าขายและติดต่อสื่อสารถึงกันได้

ภายหลังเจงกิส ข่าน สวรรคต โอเกเดย์ ข่าน พระราชโอรสของเจงกิส ข่าน ได้นำทัพกลับไปที่ใกล้ตะวันออกกลาง แต่ในขณะที่จะเข้าเวียนนา โอเกเดย์ ข่าน ได้สวรรคตก่อน ทำให้การปะทะกันไม่อาจเกิดขึ้น

Хадаан — дочь Сорган-Ширы, одного из нукеров Чингисхана.

Möge Khatun (Mongolian: Мөгэ хатан, died 1242), was a princess of the Bakrin tribe and concubine of Genghis Khan. After the Khan’s death, Möge became a wife of Genghis' son, Ögedei Khan. She was briefly regent in 1241.

According to the historian Juvayni, "she was given to Genghis Khan by a chief of the Bakrin tribe, and he loved her very much." Ögedei also favored her, and she accompanied him on hunting expeditions. In 1241, after the death of Ögedei Khan, power briefly passed into her hands. By the spring of 1242, however, Töregene Khatun had assumed complete power as regent with the support of Chagatai and her sons with the title Great Khatun and replaced the ministers of Ögödei with her own. Historian Timothy May has argued that Töregene waited until the death of Möge Khatun and Ögedei's first wife Boraqchin before revealing her true intentions with the regency.

Möge Khatun did not have any children.

Börte Üjin (; Mongolian: ᠪᠥᠷᠲᠡ ᠦᠵᠢᠨ Бөртэ үжин), better known as Börte (c. 1161–1230), was the first wife of Temüjin, who became Genghis Khan, the founder of the Mongol Empire. Börte became the head of the first Court of Genghis Khan, and Grand Empress of his Empire. She was betrothed to Genghis at a young age, married at seventeen, and then kidnapped by a rival tribe. Her husband's rescue of her is considered one of the key events that started him on his path to becoming a conqueror. She gave birth to four sons and five daughters, who, along with their own descendants, were the primary bloodline in the expansion of the Mongol Empire.

Ибаха-беки, Абика-беги (монг. Ибага бэхи) — старшая дочь Джаха-Гамбу, племянница кереитского хана Тоорила (Ван-хана).

В 1203 году кереиты были разгромлены войсками Чингисхана. Поскольку ранее Джаха-Гамбу добровольно присоединился к Чингису и помог отразить нападение меркитов, его семья одной из немногих не была разорена. Ибаху-беки Чингисхан взял себе в жёны, а её младшую сестру, Сорхахтани, — сосватал за своего сына Толуя. Другая сестра Ибахи, Биктутмиш-Фуджин, стала женой старшего сына Чингиса Джучи. Как ни странно, но позже, раздавая привилегии своим сподвижникам, Чингисхан отказался от брака с Ибахой, выдав её за урутского нойона Джурчедая якобы за заслуги последнего.

Возможная причина этого поступка указывается в персидской летописи «Джами ат-таварих»: согласно одному из приведённых в ней рассказов, однажды к Чингисхану во сне явился Тенгри, велев передать Ибаху-беки другому мужчине. Проснувшись, хан окликнул стоявшего в карауле воина — им оказался Джурчедай — и объявил, что отдаёт Ибаху ему. Отправляя бывшую супругу к урутам, Чингисхан позволил ей забрать с собой почти всё имущество (включая юрту, домочадцев и слуг, табуны и стада), за исключением стольника (баурчи) Ашик-Темура и золотой чаши для кумыса.

Ибаха-беки и её сын были одними из подозреваемых в смерти третьего сына и наследника Чингиса — Угэдэя. 11 декабря 1241 года, после пира, Угэдэй внезапно умер. Так как сын Ибаха-беки был ханским стольником, его вместе с матерью обвинили в отравлении. Доказать причастность обоих, однако, не удалось: благодаря вмешательству влиятельного нойона и родственника Угэдэя Элджидая Ибаха-беки и её сын смогли избежать наказания.

Хулан (монг. Хулан^?, ᠺᠦᠯᠠᠨ^?; ~1164 — ~1221) — вторая (после Борте) супруга Чингисхана, меркитка.

Есуй (монг. Есүй) — одна из супруг Чингисхана, татарка.